Tìm hiểu về phương pháp châm cứu tai biến theo y học cổ truyền

Dù đã qua giai đoạn nguy hiểm, nhiều người bệnh sau tai biến vẫn phải đối mặt với các di chứng kéo dài như liệt nửa người, méo miệng, nói ngọng, tê bì tay chân, suy giảm vận động. Bên cạnh y học hiện đại, châm cứu theo y học cổ truyền được đánh giá là phương pháp hỗ trợ phục hồi hiệu quả, an toàn và phù hợp với nhiều người bệnh sau tai biến. Vậy châm cứu tai biến theo y học cổ truyền là gì, được áp dụng như thế nào và mang lại tác dụng ra sao? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Châm cứu tai biến theo y học cổ truyền là gì?

Châm cứu tai biến theo y học cổ truyền là phương pháp điều trị hỗ trợ sử dụng kim châm tác động vào các huyệt đạo và hệ kinh lạc nhằm khai thông khí huyết, điều hòa âm dương và phục hồi chức năng cho người bệnh sau tai biến mạch máu não.

Phương pháp này không dùng thuốc, ít xâm lấn, phù hợp với người cao tuổi và người có nhiều bệnh nền. Châm cứu được xem là liệu pháp hỗ trợ quan trọng trong giai đoạn phục hồi, không thay thế điều trị cấp cứu.

Theo khuyến cáo của bác sĩ Đông y, chỉ nên châm cứu khi người bệnh đã qua giai đoạn cấp cứu với huyết áp, ý thức ổn định. Thời điểm phù hợp thường từ 7 – 14 ngày sau tai biến. Can thiệp đúng thời điểm giúp hạn chế di chứng và rút ngắn thời gian phục hồi.

Quan niệm của y học cổ truyền về tai biến

Theo y học cổ truyền, tai biến mạch máu não được xếp vào chứng “trúng phong”, là tình trạng bệnh lý xảy ra đột ngột do sự rối loạn cân bằng âm dương, khí huyết trong cơ thể. Cụ thể, Đông y cho rằng tai biến hình thành bởi các yếu tố sau:

• Khí huyết hư suy: Cơ thể suy nhược, khí huyết không đủ nuôi dưỡng não bộ.
• Phong – đàm – huyết ứ: Các tà khí này xâm nhập hoặc tích tụ lâu ngày làm bế tắc kinh lạc, cản trở lưu thông khí huyết.
• Can Thận suy yếu: Làm gân cơ không được nuôi dưỡng đầy đủ, dễ dẫn đến liệt và co cứng.

Khi kinh lạc bị bế tắc, não bộ và tay chân không nhận đủ khí huyết, gây ra các biểu hiện như liệt nửa người, méo miệng, nói ngọng, rối loạn vận động và cảm giác. Mục tiêu điều trị của y học cổ truyền đối với tai biến là khu phong – hóa đàm – hoạt huyết – thông kinh lạc, từ đó hỗ trợ phục hồi chức năng và giảm di chứng kéo dài.

Tác dụng của châm cứu trong điều trị tai biến theo Đông y

Theo các bác sĩ Đông y, châm cứu mang lại nhiều lợi ích cho người sau tai biến với mức độ an toàn cao và được khá nhiều bệnh nhân đánh giá cao. Vậy những lợi ích đó là gì? Bao gồm:

• Khai thông kinh lạc, hoạt huyết: Giúp cải thiện lưu thông máu lên não và chi thể, từ đó giảm tê bì, nặng chi, rối loạn cảm giác.
• Hỗ trợ phục hồi vận động: Châm cứu giúp giảm co cứng cơ, tăng sức cơ, hỗ trợ người bệnh tập đi, tập cầm nắm và sinh hoạt dễ dàng hơn.
• Cải thiện liệt mặt, méo miệng: Tác động vào các huyệt vùng mặt giúp phục hồi vận động cơ mặt, cải thiện phát âm và biểu cảm.
• Hỗ trợ phục hồi ngôn ngữ: Đặc biệt hiệu quả với người nói ngọng, nói khó, nuốt khó sau tai biến.
• Ổn định tinh thần, cải thiện giấc ngủ: Giúp người bệnh giảm lo âu, ngủ ngon hơn, từ đó tăng hiệu quả phục hồi.

Đâu là các phương pháp châm cứu tai biến thường áp dụng?

Trong y học cổ truyền, châm cứu tai biến không chỉ dừng ở một kỹ thuật đơn lẻ mà thường được kết hợp nhiều phương pháp nhằm khai thông kinh lạc, phục hồi vận động và giảm di chứng lâu dài. Dưới đây là các phương pháp châm cứu tai biến thường được áp dụng:

1. Châm cứu kinh lạc cổ truyền

Đây là phương pháp nền tảng, sử dụng kim châm tác động trực tiếp vào các huyệt đạo trên đường kinh lạc liên quan đến não và chi thể bị liệt như: Bách hội, Phong trì, Kiên ngung, Khúc trì, Hợp cốc, Túc tam lý, Thái xung,… Phương pháp này phù hợp với người tai biến giai đoạn phục hồi, liệt nhẹ đến trung bình.

Cơ chế tác dụng theo Đông y:

• Khai thông kinh lạc bị bế tắc
• Điều hòa khí huyết, cân bằng âm dương
• Tăng nuôi dưỡng gân cơ và thần kinh

2. Điện châm phục hồi sau tai biến

Điện châm là sự kết hợp giữa châm kim truyền thống và dòng điện xung tần số thấp, giúp tăng cường kích thích huyệt đạo. Ưu điểm của phương pháp này có hiệu quả rõ rệt với người liệt nửa người, yếu tay chân kéo dài.

Tác dụng nổi bật của điện châm:

• Kích thích dẫn truyền thần kinh – cơ
• Giảm co cứng cơ, hạn chế teo cơ
• Hỗ trợ phục hồi vận động nhanh hơn châm thường

3. Thủy châm (tiêm thuốc vào huyệt)

Thủy châm là kỹ thuật đưa một lượng nhỏ thuốc (vitamin nhóm B, thuốc tăng tuần hoàn…) trực tiếp vào huyệt đạo. Phương pháp này thường áp dụng với người tai biến mạn tính, phục hồi chậm.

Thủy châm có công dụng nổi bật như:

• Kéo dài thời gian kích thích huyệt
• Nuôi dưỡng tế bào thần kinh
• Tăng hiệu quả phục hồi ở bệnh nhân liệt lâu năm

4. Nhĩ châm (châm cứu tai)

Nhĩ châm tác động vào các huyệt trên vành tai – nơi phản chiếu các vùng chức năng của cơ thể, đặc biệt là não bộ và vận động. Ưu điểm của phương pháp châm cứu này là ít xâm lấn, phù hợp với người cao tuổi.

Lợi ích của nhĩ châm bao gồm:

• Điều hòa hoạt động thần kinh trung ương
• Giảm đau, cải thiện giấc ngủ
• Hỗ trợ phục hồi cảm giác và vận động

5. Đầu châm (châm vùng da đầu)

Đầu châm là phương pháp hiện đại trong Đông y, châm vào vùng da đầu tương ứng với trung khu vận động, ngôn ngữ, cảm giác của não. Đây là phương pháp châm cứu rất phù hợp với người tai biến có rối loạn ngôn ngữ, liệt nửa người rõ rệt.

Tác dụng của phương pháp châm cứu này gồm có:

• Kích thích trực tiếp trung tâm thần kinh
• Cải thiện nói ngọng, liệt mặt, liệt tay chân
• Đẩy nhanh quá trình phục hồi chức năng

6. Châm cứu kết hợp xoa bóp – bấm huyệt – tập phục hồi

Để đạt hiệu quả tối ưu, châm cứu thường được kết hợp xoa bóp bấm huyệt, vận động trị liệu và tập phục hồi chức năng.

Lợi ích của phương pháp châm cứu này chính là:

• Tăng độ linh hoạt khớp
• Ngăn cứng khớp, teo cơ
• Giúp người bệnh sớm tự chủ trong sinh hoạt

Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp châm cứu tai biến theo y học cổ truyền nào cũng cần thăm khám cẩn thận và nghe tư vấn cụ thể của bác sĩ chuyên khoa trước khi áp dụng điều trị.

Một số lưu ý khi điều trị tai biến bằng châm cứu Đông y

Để đảm bảo quá trình tiến hành châm cứu tai biến theo y học cổ truyền đạt được hiệu quả điều trị cao thì cần lưu ý một số điều quan trọng sau đây:

• Không châm cứu trong giai đoạn cấp cứu: Chỉ nên áp dụng châm cứu khi người bệnh đã qua giai đoạn tai biến cấp, huyết áp và các chỉ số sinh tồn ổn định. Tuyệt đối không dùng châm cứu thay thế điều trị cấp cứu Tây y.
• Thăm khám và chẩn đoán đúng thể bệnh Đông y: Hiệu quả châm cứu phụ thuộc nhiều vào việc xác định đúng thể bệnh nên cần được bác sĩ Đông y chuyên khoa thăm khám kỹ trước khi điều trị.
• Lựa chọn cơ sở y tế và bác sĩ có chuyên môn: Châm cứu sai huyệt, sai kỹ thuật hoặc không đảm bảo vô khuẩn có thể gây đau, nhiễm trùng hoặc giảm hiệu quả điều trị.
• Kiên trì theo đúng liệu trình: Phục hồi sau tai biến là quá trình lâu dài. Người bệnh cần châm cứu đều đặn theo chỉ định, tránh bỏ dở giữa chừng vì sẽ ảnh hưởng đến kết quả phục hồi.
• Kết hợp các phương pháp phục hồi khác: Nên phối hợp châm cứu với xoa bóp – bấm huyệt, tập phục hồi chức năng, vật lý trị liệu và dùng thuốc theo chỉ định để đạt hiệu quả tối ưu.
• Theo dõi sát tình trạng sức khỏe: Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhiều, choáng, tụt huyết áp, cần báo ngay cho bác sĩ để điều chỉnh phác đồ phù hợp.

Hy vọng với những thông tin chia sẻ trực tiếp về châm cứu tai biến theo y học cổ truyền trên đã giúp mọi người hiểu hơn về phương pháp phục hồi chức năng sau tai biến này. Hãy thăm khám cẩn thận trước khi áp dụng điều trị để được đánh giá chính xác về mức độ phục hồi. Liên hệ ngay hotline 0222 730 2022 nếu bạn có thắc mắc cần chuyên gia hỗ trợ giải đáp nhanh chóng, chính xác.